Osoba prawna jest to jednostka organizacyjna, która została wyposażona przez normę prawną w zdolność prawną i w związku z tym może być podmiotem stosunków cywilnoprawnych.

Powstanie osoby prawnej określają odpowiednie przepisy. Wyróżniamy zasadnicze trzy systemy powstania osoby prawnej:
- system administracyjny - osoba prawna powstaje z inicjatywy organu państwa w drodze aktu normatywnego (ustawa, rozporządzenie) albo aktu administracyjnego tzw. aktu erekcyjnego,
- system koncesyjny - osoba prawna powstaje z inicjatywy założycieli, ale koniecznym warunkiem powstania osoby prawnej jest koncesja (zezwolenie) właściwego organu państwa, w takim trybie powstają np. banki oraz towarzystwa ubezpieczeniowe, dla których potrzebna jest koncesja Ministra Finansów.
- system rejestracyjny (normatywny) - akt normatywny określa w sposób generalny dla danego typu osoby prawnej przesłanki, od których spełnienia zależy powstanie konkretnej jednostki organizacyjnej.

2. W licznych przypadkach osoba prawna powstaje (uzyskuje osobowość prawną) z chwilą wpisania jej do właściwego rejestru, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej

3. Ograniczenia zdolności prawnej osób prawnych wynikają z:
- istoty osób prawnych,
- Ustawy,
- Statutu.
4. Do typowych cech osoby prawnej zalicza się:
- strukturę organizacyjną wyposażoną w organy, działające za osobę prawną,
- posiadanie odrębnego majątku,
- zdolność bycia podmiotem praw (w tym prawa podejmowania działalności we własnym imieniu i na własny rachunek) i obowiązków,
- zdolność procesową,
- odpowiedzialność własnym majątkiem za zobowiązania.

Elementy osoby prawnej:
- skład osobowy: udziałowy spółki z o.o. , akcjonariusze,
- element majątkowy, osoba prawna odpowiada za swoje zobowiązania własnym majątkiem, a nie majątkiem swoich członków.
- Element organizacyjny – określona struktura, którą tworzą organy wykonujące w imieniu osoby prawnej wszelkie jej czynności.

5. Osoba prawna działa poprzez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie.

6. Siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający.

7. Ze względu na strukturalne i majątkowe powiązania osób prawnych z Państwem wyróżnia się państwowe osoby prawne takie jak: Skarb Państwa, przedsiębiorstwa państwowe, banki państwowe, państwowe szkoły wyższe, fundacje (jeżeli jedynym fundatorem jest Skarb Państwa), państwowe osoby prawne powołane na podstawie oddzielnych ustaw, jednoosobowe spółki handlowe Skarbu Państwa.

8. Osobami prawnymi są m.in.: spółki handlowe, banki, muzea, spółdzielnie, stowarzyszenia, fundacje, partie polityczne, spółki wodnej , banku., grupy producentów rolnych , użytkownika górniczego., kościoła lub innego związku wyznaniowego, niepaństwowej uczelni wyższej, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej, organizacje powołane do obrony interesów zawodowych określonych grup społecznych i inne.

Występują trzy podstawowe typy organów osób prawnych: organy stanowiące, czyli uchwałodawcze, zarządzające i nadzorująco – kontrolne. Niektóre osoby prawne powołują opcjonalnie ponadto rozmaite ciała doradcze i opiniodawcze.

Koniec osobowości prawnej wiąże się z decyzją samej osoby prawnej albo decyzją organu państwowego. W tym pierwszym przypadku organ osoby prawnej w zakresie jego kompetencji rzeczowej podejmuje w trybie przewidzianym w akcie erekcyjnym stosowną uchwałę o rozwiązaniu lub likwidacji osoby prawnej. W tym drugim przypadku kompetentny organ państwowy podejmuje decyzję o likwidacji osoby prawnej. Zewnętrznym przejawem zakończenia osobowości prawnej jest wykreślenie jej z rejestru albo wygaśnięcie działalności osoby prawnej w związku z decyzją organu państwowego.