Sciaga24.pl – Baza ściąg, opracowań i testów.

Kompozycja „Przedwiośnia”:

Rodowód.

Poznajemy rodzinę Baryków, dowiadujemy się o ich synie Cezarym. Styl gawędziarski, narrator trzecioosobowy.

Część pierwsza – Szklane domy.

Poświęcone jest życiu w Baku rewolucji. Ojciec wyjeżdżą na pierwszą wojnę światową, Cezary zostaje w Baku z matką. Pierwsza część kończy się przyjazdem Cezarego do Polski. Ojciec opowiada mu o szklanych domach, stąd tytuł pierwszej części.

Styl gawędziarki, narrator wszechwiedzący, widoczne elementy powieści edukacyjnej.

Część druga – Nawłoć.

Pierwotny tytuł to Euforia. Ta środkowa część ma mały związek z pozostałymi częściami.

Nawłoć była to część majątku, w której mieszkał Cezary. Bohater studiował medycynę, brał udział w wojnie rosyjsko – polskiej. W tej części Cezary doświadczył uniesień miłosnych.

Narracja jest najpierw trzecioosobowa, potem pierwszoosobowa. Narratorem jest sam bohater (narracja postronna, subiektywna).

Część trzecia – Wiatr od Wschodu.

Wiatr ze Wschodu przynosi komunizm. Pojawia się tu wielogłos narracyjny, dominują dialogi i sprawozdania. Trudno rozstrzygnąć kto ma rację, nie ma dominującego narratora. Część ta jest krótka, kończy się trudną do interpretacji sceną. Kompozycja jest otwarta.

Rewolucja to gwałtowny przewrót, obalenie istniejącej władzy.

Stefan Żeromski w „Przedwiośniu” pokazuje wydarzenia, które miały miejsce w Rosji w 1917 r. Przedstawia piekło rewolucji w Baku.

Rewolucja ukazana jest jako chaos, bezprawie, korupcje, całkowite utracenie zasad moralnych. Sklepy zostały pozamykane, brakowało żywności, ludzie głodowali, cierpieli nędze. Banki nie wypłacały pieniędzy, nie otrzymywano pensji. Jednym z haseł rewolucji było wprowadzenie powszechnej równości, zatem należało zlikwidować kapitalistów. Musieli wyjeżdżać z kraju, a ich majątki konfiskowano. Odebrano również mieszkanie Barykom, po tym jak Cezary ujawnił ukryte pieniądze. W Baku panuje całkowita anarcha i bez[prawie. Rewolucja niesie ze sobą mnóstwo ofiar, w większości niewinnych, w Baku odbywają się masowe egzekucje. Zamiast równości, rewolucja przynosi mord, bezprawie i nędze.

Stosunek Cezarego do rewolucji:

W Baku zapanował chaos i anarchia. Cezary wykorzystuje to oraz fakt, że jego ojciec wyjechał na wojnę. Cezary zaczyna korzystać z wolności, buntuje się, kłoci z nauczycielami, nie słucha matki, przestaje się uczyć. Bohater pobił nawet dyrektora gimnazjum. Chłopiec jest zafascynowany wybuchem rewolucji, przyjmuje jej hasła. Baryka uczestniczy w wiecach i publicznych egzekucjach. Fascynują go gwałtowne zmiany, jest buntownikiem, wykorzystuje chaos rewolucji, by żyć swawolnie. Zaniedbuje matkę i nie docenia jej starań o ich los. Cezary „dla idei” pokazuje ukryte kosztowności rodziców. Gdy ich mieszkanie zostaje skonfiskowane, a Cezary odczuwa głód i ubóstwo, jego stosunek do rewolucji zmienia się. Na jego postawę wpływa w szczególności jego matka. Chłopiec zaczyna dostrzegać jej trud i wysiłek, widzi jej przemianę. Pani Barykowa zmizerniała, była chora i zmęczona. Za pomoc księżnej zostaje ukarana przymusowymi pracami, zmęczona i schorowana umiera. Dla Cezarego był to szok, zaczął wątpić w rewolucję. Nieuczciwość rewolucjonistów dostrzega, wtedy gdy z palca zmarłej matki zniknęła obrączka.

W baku rozgorzała wojna pomiędzy Tatarami a Ormianami. Cezary zostaje wcielony do Ormian, który bronią miasta. Tatarzy zwyciężają, a Baryka zostaje zatrudniony do sprzątania trupów z pobojowiska. Pewnego dnia zobaczył ciało młodej, pięknej Ormianki. Przeprowadza cichy monolog i dostrzega prawdziwe okrucieństwo rewolucji. Bohater spotkał śpiewającego piosenkę biedaka, okazuje się, że to jego ojciec. Podczas podróży, w którą wyruszają, ojciec opowiada chłopcu o szklanych domach. Mówi, że jego porzucił studia, by budować szklane domy. Miały to być domy czyste, zelektronizowane, estetyczne i tanie. Byłyby dostępne dal wszystkich, nawet dla najniższych warstw społecznych. Cezary nie dowierzał w to, on chciał najpierw zniszczyć burżuazję, a dopiero potem budować nowy, lepszy świat. W oczekiwaniu na pociąg do Polski Barykowie musieli ciężko pracować. Do wagonu dostali się dzięki pomocy nieznajomego, musieli się ukrywać. Z ojcem Cezarego było coraz gorzej, był chory i wyczerpany. Nakazał synowi, by podążał do Polski i odnalazł Gajowca, dawnego przyjaciela matki, który mu pomoże. Dalsza droga była naznaczona okrucieństwem żołnierzy i ciągłymi rewizjami. Cezary nie potrafi zrozumieć, dlaczego żołnierze są tak okrutni w stosunku do zwykłych ludzi, który nie są burżuazją.

Stosunek Seweryna Baryki do rewolucji:

Bohater jest nastawiony negatywnie do rewolucji. Był człowiekiem zamożnym, zatem według haseł rewolucji, wszelkie dobra miały być mu odebrane. Zdawał sobie sprawę z okrucieństwa, jakie niosła ze sobą rewolucja, mówił, że jej hasła nigdy nie wejdą w życie, że to będzie tylko okrutny przewrót, ingerencja w czyjeś życie, będzie mnóstwo ofiar. Zmieni się jedynie władza, świat przez rewolucję nie zmieni się na lepsze, nie będzie z niej żadnych korzyści, a wręcz przeciwnie. Baryka uważał, że świat można zmienić, ulepszyć tylko poprzez postęp techniczny. Bohater, podobnie jak jego żona, byli ofiarami rewolucji, zmarli z wycieńczenia i choroby.

Antoni Lulek:

wykształcony Polak, studiował praco. Jako jedyny w tej powieści był zwolennikiem rewolucji.

Czytelnik sam musi sobie wypracować zdanie na temat rewolucji, samodzielnie musi ją ocenić. Żeromski jednak wyraźnie przedstawia jej wady, opisuje ją jak piekło, pokazuje masowe mordy, chaos i anarchię.

Wnioski

Rewolucja niesie ze sobą mnóstwo ofiar, szczególnie niewinnych ( Seweryn Baryka, jego żona, młoda Ormianka).
Nie ma ukazanych żadnych pozytywnych zmian.
Rewolucja wprowadza chaos, bezprawie, nie przynosi żadnego porządku.
Żeromski mówi, że rewolucja jest nieunikniona, gdyż są ogromne bariery i napięcia pomiędzy różnymi klasami i grupami społecznymi.

Stanisław Żeromski – urodził się 14 IX 1864 r. Dzieciństwo spędził na wsi, niedaleko Gór Świętokrzyskich. Okolice tą wielokrotnie opisywał w swoich powieściach. Żeromski bardzo wcześnie stracił rodziców, to także jest widoczne w jego twórczości ( „Ludzie bezdomni”,” Przedwiośnie”). Musiał utrzymywać się sam, dorabiał korepetycjami. Bieda i brak czasu spowodowały problemy w nauce ( niezdana matura) i chorobę, gruźlicę, na którą często zapadano w ówczesnych czasach ( „Ludzie bezdomni” - pani Daszkowska). Żeromski ukończył gimnazjum i wstąpił do szkoły weterynaryjnej (przyjmowano tam bez matury). Trudności finansowe uniemożliwiły mu kontynuowanie studiów, podjął więc pracę jako guwernant na dworach szlacheckich. Tam mógł obserwować różne środowiska społeczne, doznał wielu przeżyć osobistych, była to podwalina do jego twórczości. W swoich opowiadaniach ukazał wrażliwość na krzywdę społeczną oraz krytyczną postawę wobec ziemian - „Ludzie bezdomni”, „Zapomnienie”, „Siłaczka”, „Zmierzch”.